Mühim olan çok kazanmak, çok varlıklı olmak değildir. Mühim olan haramlardan ve şüphelilerden uzak durmak, az da olsa helâlle yetinebilmektir.
Haram ve şüphelilerle dolu çok mal, insanın kalbini katılaştırır, şükür ve kanaat duygularını zedeler, insanlara tepeden bakma gibi menfî hasletlere sebep olur. Oysa dinimiz, kanaati, şükür ve diğergamlığı emretmiş, cömertliği ve mütevâziliği tavsiye etmiştir.
Bu yüzden yediklerimizin, giydiklerimizin nereden geldiğini çok dikkat etmeliyiz. Paramızı nereden kazandığımızın ve nerelere harcadığımızın hesabını vereceğimizi unutmamalıyız. Her gün kendimizi muhasebe etmeliyiz.
* * *

Elimizle, dilimizle, kesemizle, güler yüzümüzle insanlara ne kadar faydalı olabiliriz, bunun gayreti ve heyecanı içinde olmalıyız. Bu hâl ise ancak, insanın kalbinin temizliği ile mümkün olur. Bir kabın içinde ne varsa, dışına o sızar.

* * *

Büyüklerimiz, beylerini yolcu ederken:
“-Aman, bize helâlinden kazan, helâlinden getir. Bana da, çocuklarına da haram yedirme!.. Biz, kuru ekmeğe de râzıyız, yeter ki, helâl olsun!..” derlermiş.
Şimdi ise, biz, beylerimizi işine gönderirken neredeyse:
“-Aman eli boş gelme de, nereden, ne bulursan getir!..” diyoruz. Hatta bununla da yetinmiyor, hâlimizi vaktimizi düşünmeden “bitmek tükenmek bilmeyen istekler” sıralıyoruz. Sonra da âilemizde huzur kalmıyor, ibâdetimizde huzur kalmıyor, çoluk-çocuğumuz bizi dinlemiyor, yediğimizin içtiğimizin bereketi kalmıyor. Bırakın başka bir fakire, muhtaca bir şeyler ikram etmeyi, bir türlü iki yakamızı bir araya getiremiyoruz.
* * *

Sehl bin Abdullah Tüsterî Hazretleri’nin buyurduğu gibi:
“Yolumuzun esâsı üç şeydir:
1-Helâl yemek,
2-Amel ve güzel ahlâkta, Rasûlullâh’ı örnek almak,
3-Yaptığımız her işi, Allâh’ın rızâsını gözeterek yapmak”
Cenâb-ı Hak, bizi, verdiği nîmetlerini, âhiret sermayesi hâline getiren kullarından eylesin. Âmin.