Bu ilim, ancak Allâh Teâlâ'nın lutfetmesiyle nâil olunan tamamen Hak vergisi, vehbî bir ilimdir.
Kur'ân-ı Kerîm'de bu ilim hakkında "bizim katımızdan, bizim tarafımızdan bir ilim" mânâsına gelen " مِنْ لَدُنَّا عِلْمَا " 1 ifâdesi kullanılmıştır. "Ledünnî ilim" tâbiri de buradan gelir.Esâsen, Cenâb-ı Hakk'ın Peygamber Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem-'e bildirdiği hakîkatler, üç kategori teşkil eder. Bunların birinci kategorisindeki gerçekler, ancak nûr-i nübüvvetle idrâk olunabildiğinden, bunlar, Allâh Teâlâ ile O'nun yüce Peygamberi arasında bir sır olarak kalmıştır. Böyle gerçekleri Peygamber Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem- ashâbından hiç kimseye ifşâ etmemiştir.
Allâh Teâlâ ile Rasûlü arasında böyle ifşâsı câiz ve mümkün olmayan, ifşâ edilse bile anlaşılma imkânı bulunmayan gerçeklerin mevcûdiyeti, bâzı hadîs-i şerîflerin mazmûnundan anlaşılmaktadır. Nitekim Rasûl-i Ekrem -sallâllâhu aleyhi ve sellem- ashâbına:
"Şâyet bildiklerimi bilseydiniz; az güler, çok ağlardınız." (Buhârî, Küsûf, 2; Müslim, Salât, 112) buyurmuştur.
Diğer bir hadîs-i şerîfte de:
"Benim Cenâb-ı Hak ile öyle anlarım olur ki, onlara ne bir mukarreb melek ne de herhangi bir peygamber vâkıf olamaz." (Münâvî, Feyzü'l-Kadir, IV, 8) buyurmuştur.
Cenâb-ı Hakk'ın Peygamber Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem-'e bildirdiği ikinci grup bir hakîkatler manzumesi de vardır ki bunlar, ancak aklen ve rûhen yükselmiş, "havâs" veya "havâssü'l-havâs" 2 tâbir olunan ehil ve istîdâdlı zevât tarafından -doğru olarak- kavranabilir. Bu kategorideki gerçekleri, Hazret-i Peygamber -sallâllâhu aleyhi ve sellem-'in Hazret-i Ebû Bekir ve Hazret-i Ali gibi bâzı büyük sahâbeye nakletmiş olduğu tarihî bir gerçektir. Bunların sadırdan sadıra intikâli, bir an'anedir. Zîrâ, satıra geçtiği takdîrde ehil olmayanların da bunlara muttalî olmak ve -yanlış anlamaları sebebiyle- hatâya sürüklenmek ihtimalleri mevcuddur. Bununla birlikte kişinin bu hususta kalbî istîdâd ve iktidârı kadar mes'ûliyeti vardır. Kul, kendi selâmeti için bu istîdâdı inkişâf ettirmek mecbûriyetindedir.
Cenâb-ı Hakk'ın Peygamber Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem-'e bildirdiği hakîkatlerin üçüncü grubunu teşkîl edenler ise, şer'î gerçeklerdir. Bu kategorideki bilgiler hakkında, bütün insanlık âleminin, îmân ve amel mükellefiyeti vardır. Bu sebeple de Cenâb-ı Hak bu hükümleri asgarî seviyedeki kullarını da dikkate alarak, onların da tâkat getirebileceği bir şekilde takdîr etmiştir. Bunlar, herkese lâzımdır ve umûmun mükellefiyetini tâyin sebebine binâen, âleme ilân olunmuştur.
Hazret-i Peygamber -sallâllâhu aleyhi ve sellem-, ashâbına zaman zaman kıyâmete kadar olacak hâdiseler husûsunda îzâhlarda bulunur, ancak ashâbın pek çoğu bunları lâyıkıyla kavrayamazdı. Bir kısmı da unutup giderdi.
Ancak yukarıda ifâde etmiş olduğumuz gibi bazı ehil kişilere anlaşılması güç birtakım hakîkatleri haber verdiği ve bunların pek çoğunun da sırf sadırdan sadıra intikal ettiği bilinmektedir. Çünkü bunlar, umûma lâzım olmadığı gibi, pek çok kimsenin idrâk ve ihâtasını aşan gerçeklerdir. İstîdatlılar arasında böyle bilgilerin teselsülünün, herkese hitâb sûretiyle değil, çoğu kez sadırdan sadıra, yâni ehil bir ferdden, diğer bir ehil ferde intikâl sûretiyle gerçekleştiği târihî bir an'anedir.
Hazret-i Ebû Bekir ve Hazret-i Ali'ye ilâveten sahâbeden İbn-i Mes'ûd, Ebû Hureyre, Muaz bin Cebel ve Haris bin Mâlik -radıyallâhu anhüm- de bu husûsî ilme âit bâzı sırlara mazhar olanlardandır.
______________________
1.Bkz. Kehf Sûresi, 65. âyet-i kerîme.
2.Havâs: Seçkin muttakî kullar. Havâssü'l-Havâs: Seçkinlerin de seçkini olanlar. |
Site Duyuruları
