12. Ders Müridin Aile İçinde Riâyet Etmesi Gereken Âdâbı

12. Ders Müridin Aile İçinde Riâyet Etmesi Gereken Âdâbı
Paylaş

Sevgili Peygamberimiz Hz Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz’in azîz, latîf, mübarek, mücella, mutahhar ruh-i pâkileri, Âlinin ve Ashab-ı Güzin’in ruh-i saadetleri,Peygamberler silsilesinin ervâh-ı tayyibeleri, Ebu Bekir es-Sıddîk ra. Efendimiz’den günümüze kadar gelen tüm Sâdât-ı Kirâm Hazerâtının ruh-i saadetleri, yaşayanların ruhaniyetleri için 1 Fatiha-i Şerife 3 İhlas-ı Şerif…

Eûzü billahi mine'ş-şeytâni'r-racîm
Bismillâhirrahmânirrahîm

Elhamdülillâhi Rabbil Âlemîn, Vessalâtü vesselâmü alâ seyyidinâ Muhammedin ve âlihi ve sahbihi ecmaîn.

12. Ders Müridin Aile İçinde Riâyet Etmesi Gereken Âdâbı

Nikâh akdi ile evlilik kurmuş olan Müslüman erkek ve kadın bir vücut gibidirler. Birbirlerine karşılıklı olarak riayet etmeleri gereken hakları ve edepleri vardır. Bunlar içinde farz, vacip, sünnet ve mübah olanları vardır. Bunlara, derecelerine göre layık oldukları önemi vermek ve tatbik etmek hem emr-i ilahi, hem sünnet-i peygamberi hem tarikat adabı, hem de saadetleri gereğidir.

Tarikata girmiş bir Müslüman aile hukukuna riayet etmesi lazımdır. Peygamberimiz (sav) kadınlara söyle buyurmuşlardır:”Eğer bir kimseye Allah’tan başka birine secde etmesini emredecek olsaydım; kadınlara kocalarına secde etmelerini emrederdim.”Bunun sebebi, erkeklerin kadınlar üzerindeki haklarının büyüklüğüdür.(Mistakü’l-Mesabih)

Peygamberimiz erkeklere de söyle buyurmuşlardır:”Müminlerin imanca en olgunları, ahlaki en güzel olanlarıdır. Sizin en hayırlınız da kadınlarına en hayırlı olanlarınızdır.” (Mistakü’l-Mesabih)

Her ikisinin de adab ve sorumluluk derecelerini söyle belirtiyorlar:”Biliniz ki hepiniz çobansınız ve hepiniz gözettiğinizden sorumlusunuz. Devlet reisi bir muafızdır ve emri altındakilerden sorumludur. Erkek ev halkının üzerinde muafızdır, bütün ev halkından sorumludur. Kadın da kocasının evinin ve çocuklarının gözetleyicisidir ve onlardan sorumludur. Hizmetçi, efendisinin malinin bekçisidir ve ondan sorumludur. Biliniz ki hepiniz bir çoban ve her biriniz beklediğinizden sorumlusunuz.(Buhari, Müslim)

Cenab-ı Hak evliliği ilahi sınırlarla emniyet altına almıştır. Bu sınırlar, huzur ve saadetin devamı için gereken şartlardır. Bu şartlara uymamak aileyi yıkmaktır.
Kur’an-ı Kerim’de Cenab-i Hak:”Allah’ın sınırlarını asanlar zalimlerin ta kendileridir.” (Bakara suresi/229) buyurmaktadır.
Yine:”İyi kadınlar itaatli olanlardır. Allah kendi haklarını nasıl korudu ise onlarda öylece görünmeyeni koruyanlardır.”(Nisa suresi/34) buyuruyor.
Peygamberimiz (sav):”Kadın beş vakit namazını kılar, bir ay orucunu tutar, ırzını muhafaza eder, kocasına da itaat ederse cennet kapılarının dilediğinden girsin.”(Mistakü’l-Mesabih) buyuruyor.

KADININ HAKLARI:

Kadının maddi ihtiyaçlarını, maişetini temin etmek erkeğe aittir.Peygamberimiz buyuruyor:”Yediğinden yedirirsin, giydiğinden giydirirsin. Sakin yüzüne vurma. Ona ve yaptığı islere çirkin deme. Darılıp onu yalnız bırakma. Ancak ev içinde muvakkat bir zaman nazlanabilirsiniz”

Bir başka hadis-i serifde şöyle buyruluyor:”Onlara yediğinizden yedirin, giydiğinizden giydirin. Onları dövmeyin, çirkin demeyin, fena söz söylemeyin”(Müslim)
Cenab-ı Hak buyuruyor:”Kadınlarınızla iyi geçinin. Onlardan hoşlanmadı iseniz bile… Olabilir ki bir şey sizin hoşunuza gitmez de Allah onda birçok hayır takdir etmiş bulunur.”(Nisa suresi/19)

Peygamberimiz buyuruyor:”Mü’min bir erkek, mü’min kadınına kızıp durmasın. Eğer onun huyundan hoşlanmazsa başka huyundan memnun olabilir.”
Yine Nebiyy-i Ekrem sallallahu aleyhi ve selem şöyle buyurmuşlardır:

“Kadınlar hakkında birbirinize iyiliği tavsiye ediniz.”(Buhari, Müslim)

Kadın, kocasının daima kendisiyle meşgul olmasını ister. Erkek ise sevgi nezaket, ülfet, ikram, ihsan, şefkat ve merhamet gibi İslam ahlakini ailesine dinin gösterdiği ölçü dairesinde bezletmelidir. Bunlar ünsiyetin şartlarından, mutluluğun anahtarlarındandır.
Bunların aksini yapmak, kötü sonuçların dogmasına sebep olur.
Olur-olmaz basit şeyler için kadına darılmak, konuşmamak dinen yasaklanmıştır.
Birbirini garip tecessüslerle sıkıştırmak üzüntüye sebep olur.
İyilik ve hüsn-i zan varken kötülüğe, su-i zanna düşmek doğru değildir. Hele mürid olmuş bir kişinin edeb olarak iyiliği seçmesi seyr u sülukünde tekâmülünü gösterir, huzurunu artırır.

Aile sırları dışarıya ifşa edilmez.
Peygamber efendimiz söyle buyuruyor:
“Kıyamet gününde Allah huzurunda en kötü durumda bulunan kimselerden biride aile sırlarını ifşa eden kimsedir.”(Müslim)

Ailenin dini bilgilerinin artmasına, ahlakinin güzelleşmesine, salih amellerinin çoğalmasına çalışmak, sıhhatini, istirahatını temin etmek erkeğin vazifeleri arasındadır.

Hanimin hizmetlerini takdir etmek, yorgunluğunu giderecek söz söylemek, seveceği şeyleri almak, söz verdiği vakitte gelmek olgun bir Müslüman erkeğin vazifeleri ve adabı cümlesindendir.

ERKEĞİN HAKLARI:

Cenab-ı Hak, “erkekler, kadınlar üzerinde hâkimdirler.”buyuruyor.(Nisa suresi / 34)

Allah’ın bu fermanı, erkeğe bazı kabiliyetleri kadına verdiğinden üstün olarak ihsan etmesinden dolayıdır. Bu sebeple eve hâkim erkektir. Aile reisi odur. Sorumlu da odur. Böyle olunca kadın erkeğin şeriat dâhilindeki her emrine itaat etmeye mecburdur. Kadın, nafile ibadetlerini bile erkeğin izni dairesinde eda edebilir.
Aralarındaki işler müşavere, ülfet, ünsiyet, muhabbet, nezaket, hülasa edeb dâhilinde idare ederler.

Kadin kocasının bir parçası, hayat arkadaşı, huzur ve rahat vesilesi, sevgi ve şefkat kaynağıdır. Bu bakımdan birbirlerini tamamlarlar.

Kadın evinin düzenine, temizliğine, çocuklarının bakim ve terbiyelerine, yemelerine, giymelerine dikkat eder. Bu nezaket dirayetini güzel halleriyle kocasına göstermeye çalışır ve bunu ihmal etmeden devam ettirir.

Kocasını her gün karşılamada, yolcu etmede ve onunla konuşmasında asalet necabetini gösterir.
Yorgun gelen aile reisini evine bağlamak, dinlendirmek, yuvasında mutlu etmek, kendi hizmet ve emeğini ona hissettirmek Müslüman kadının şiarıdır.
Bunun aksini yapmak kadın için dünyada ve ahirette hüsrandır.

Hadis-i Şerif’te Peygamberimiz:“Hangi kadın zaruret olmaksızın kocasından boşanmak isterse cennet kokusu ona haramdır.” (Müskatü’l-Mesabih) buyuruyor.
Ancak dört mühim şey boşanmaya mecbur kılar:
1.İslam Dininden çıkmak,
2.Cinnet getirmek,
3.Evlilik hayati için tehlikeli olan önemli ve bulaşıcı bir hastalık veya aile hayatini devam ettirmeyecek bir noksanlık bulunması.
4.Zina ettiğinin kesin delillerle ispat edilmiş olması.
Bunlardan biri veya bir kaçı iki taraftan birinde bulunursa, diğer taraf hakli olarak boşanma talep eder.
Bunlardan başka islerde basit bir münakasadan dolayı boşanma etmek caiz değildir. Allah’ın takdirine karsı gelinmeyecek, ıslahına çalışılacak, sabırla büyük ecre nail olunacaktır.

Evlilikte karşılıklı sevgi ve cazibenin devamı için gereken şeyleri ihmal etmemelidir. Aile yuvası, insanin rahatı, huzuru ve saadeti için kurulur. Bunları bozacak hallere, huzuru kaçıracak durumlara meydan vermemek lazımdır. Birbirlerini uymaya, birbirlerini tamamlamaya ve Hakk’ın verdiğine razı olmaya azmetmelidirler.
Erkek ve kadının ana ve babalarının hakları birdir.
Erkek, kayınvalide ve kayınpederine, kadın da kayınvalide ve kayınpederine kendi ana ve babaları derecesinde hürmet, muhabbet ve itaat göstermelidirler. Din ve asalet bunu gerektirir.Bu hal,”ana-babaya iyilik” olarak Allah’ın rızasını kazanmaya vesile oldugu gibi saadetin devamına da esas olur.
Yıkılmaya yüz tutmuş nice yuvalar ana-babalara itaat sayesinde yeniden yapılmış, mutlu bir yuva olmuştur.

Bir aile için günlük riayet edilecek edepler:
1.Her isinde İslam’a uygunluğu gözetmek.
2.Nezaket ve iltifatla konuşmak.
3.Kadının meziyetlerini bazen kendine, bazen de yakınlarına söylemek.
4.Münakaşa etmemek.
5.Kırıcı, üzücü söz söylememek.
6.Birbirlerinin akrabalarının aleyhinde bulunmamak.
7.Komsu haklarına riayet etmek.
8.Birbirlerini ilgilendiren islerde istişareye önem vermek.
9.Seyr-u süluke giren erkek veya kadın, eşinin de girmesini sağlamak.
10.Birbirlerine tarikatın huzur ve feyizlerini anlatmak.
11.Erkek, mürşidinden veya halifesinden dersi alıp hanımına telkin eder.
12.Çocuklarının İslami terbiyeleriyle her gün meşgul olmak. Dini bilgilerini,siyer ve İslam tarihini beraber okuyup anlamaya önem vermek.
13.Sohbetlere devam etmek.
14.Sohbet arkadaşlarına halisane hizmet etmek.
15.Sohbette edinilen bilgileri eve de aktarmak.
16.Çocukları sohbette bulundurmak ve hizmet ettirmek.
17.Evde dini ve ahlaki kitaplık bulundurmak.

Li'llahi'l Fâtiha

Bilgi

Yorum Ekleyebilmeniz için Sitemize Kayıt Olmanız Gerekmektedir.

Ana Menü

Sohbetler Menu

İslâmî İlimler Menu